Selamlar. Bu makalede Windows Server 2012R2’li bir File Server’dan Windows Server 2022’li bir makineye Migration konusunu işleyeceğiz. İşlem bittiğinde File Server rolü Windows Server 2022’ye geçmiş olacak. Bu işlem için Storage Migration Service’i kullanacağız.

Kaynak olarak Windows Server 2003’den 2019’a kadar

Hedef olarak da Windows Server 2012R2’den 2019’a kadar olan sistemleri kullanabiliriz.

Ayrıca kaynak ve hedef makineler aynı domain’de olması gerekiyor.

Bu işlemi yönetmek için 1 adet Orchestrator makineye ihtiyacımız var. Bu da minimum Windows Server 2019 olmak zorunda. Kaynak veya hedef makine Windows Server 2019 ise Orchestrator olarak bu makineyi kullanabiliriz. Ancak büyük boyutlu bir Migration yapılacaksa ayrı bir makine olması daha iyi olur. Hedef, kaynak ve Orchestrator makinede local admin hesabına sahip olmamız gerekiyor.

Hedef makine Server 2019 ve üstü bir makineyse, Firewall açısından Orchestrator makinede Server Manager’da Storage Migration Service Proxy’yi yüklememiz faydalı olur. Böylece portlar otomatik olarak açılıyor.

Kaynak ve hedef cihaz Windows Server 2019’dan aşağı bir sürümse Firewall’da inbound yönünde aşağıdaki kurallar açık olmalı.

Printer Sharing (SMB-In)

Netlogon Service (NP-In)

Windows Management Instrumentation (DCOM-In)

Windows Management Instrumentation (WMI-In)

Farklı bir Firewall kullanıyorsak aşağıdaki portlar açık olmalı.

CP/445 (SMB), TCP/135 (RPC/DCOM endpoint mapper), ve TCP 1025-65535 (RPC/DCOM ephemeral ports)

Bu bilgileri verdikten sonra yapımıza göz atalım. Çalışmamız için 5 adet sanal makine kullanıyorum.

DC                       – 192.168.10.1/24 DNS: 192.168.10.1 (Domain oluşturuldu – sistemdesk.local)

W2K12R2FS      – 192.168.10.2/24 DNS: 192.168.10.1 (KAYNAK FILE SERVER – Domain’e dahil edildi – File Server kurulu ve paylaşımlı SHARE klasörü mevcut)

W2K22FS           – 192.168.10.3/24 DNS: 192.168.10.1 (HEDEF FILE SERVER – Domain’e dahil edildi – File Server kurulu)

W2K22ORC       – 192.168.10.4/24 DNS: 192.168.10.1 (Domain’e dahil edildi)

Win11Client       – 192.168.10.5/24 DNS: 192.168.10.1 (Domain’e dahil edildi)

W2K12R2SOURCE isimli kaynak makinemde SHARE klasörünü paylaşıma açıp everyone full control verdim. Daha sonra burada NTFS izinlerine girip, Win11Client makinemdeki  user1 kullanıcısına dosya-klasör oluşturma, okuma izni veriyorum, silme izni vermiyorum.

Client’tan SHARE klasörüne girip ayarladığımız NTFS iznini kontrol edelim.

Şimdi ise önceden belirlemiş olduğum .zip uzantılı dosyaların kaydedilememesi kuralının çalıştığını teyit ediyorum.

Hedef ve kaynak makinelerde Firewall’da inbound kısmında gerekli portları açalım. W2K12R2 file server’a geldim. Burada Firewall’da aşağıdaki kuralları aktif ediyorum.

Printer Sharing (SMB-In)

Netlogon Service (NP-In)

Windows Management Instrumentation (DCOM-In)

Windows Management Instrumentation (WMI-In)

Aynı şekilde hedef makinede de Firewall’da aynı kuralları açıyorum. W2K22 file server’a geldim.

Printer Sharing (SMB-In)

Netlogon Service (NP-In)

Windows Management Instrumentation (DCOM-In)

Windows Management Instrumentation (WMI-In)

Şimdi W2K22ORC adlı Orchestrator makinemde Storage Migration Service Proxy rolünü kuracağım.

Orchestrator server’da Storage Migration service‘i kullanacağız fakat Windows Admin Center’da bu özelliğin yer alması için bu makinenin Windows sürümünün Standart Edition olması gerekmekte. Yani 180 günlük Evaluation sürümünde Storage Migration Service eksik oluyor. O yüzden DISM ile sistemi Standart Edition yapalım. Aşağıdaki komutları kullanıyorum ve restart atıyorum.

DISM /online /Get-CurrentEdition

DISM /online /Get-TargetEditions

DISM /online /Set-Edition:ServerStandard /ProductKey:VDYBN-27WPP-V4HQT-9VMD4-VMK7H /AcceptEULA

W2K22ORC server’a geliyorum. Burada Windows Admin Center kuracağım. Bu, tarayıcı üzerinden çalışan bir araç. Google Chrome‘u ve ardından Windows Admin Center‘ı kuruyorum.

Kurulum sonunda bana verdiği adresi, sonuna 443 portu ekleyerek Chrome’da açıyorum.

Domain’den giriş yaptıktan sonra Name sekmesi altında bulunan w2k22orc.sistemdesk.local [Gateway] yazan yere tıkladım. Burada Storage Migration Service‘e gelip Install diyorum.

Service yüklendi. Taşıma işleminin aşamalarını gösteriyor, bu pencereyi kapaıyorum. Daha sonra bir görev oluşturmak için New Job‘a tıklıyorum ve bir isim giriyorum. FSmig yazdım.

Burada kaynak server’ımın Admin bilgilerini giriyorum. Include administrative shares işaretlersek C$ gibi otomatik olarak oluşturulmuş gizli paylaşımlar da taşıma işlemine ekleniyor. Migrate from failover cluster‘ı işaretlersek failover cluster yapısını da taşımaya ekliyor. Bizim yapımızda şu an failover cluster yok o yüzden bunun işaretini kaldırıyorum.

Add and Scan a Device kısmında kaynak server’ımı belirteceğim. Add source device penceresinde Active Directory Search‘ü seçip kaynak file server’ın adını yazıyorum ve Search diyorum. Tarama sonucunda çıkan kaynak server’ı seçip Add diyorum. Daha sonra server’a tıklayıp Start scan diyorum. Succeeded gördükten sonra Next diyerek bu ayarları da kaydediyorum ve 2. aşamaya geçiyorum.

Transfer Data aşamasında hedef server’ın Admin bilgilerini giriyorum. Sonraki adımda hedef server’ı göstereceğiz. Use an existing server or VM seçili. Scan butonuyla hedef makineyi taratıyorum. Hedef server da geldiğinde Next deyip devam ediyorum.

Bu ekranda Validation method’u CRC64 seçtim. Transfer sırasında aksaklık çıkarsa kaç defa deneyeyim ve iki deneme arası kaç saniye olsun diye soruyor. Bu kısımları 3 defa ve 60 saniye şeklinde default olarak bırakıyorum. Next diyorum.

Validate devices ekranında Validate butonuna tıklıyorum ve Next diyorum. Start Transfer tıklayıp migration işlemini başlatıyorum. Başarılı bir şekilde tamamlandığında State sekmesinde Succeeded yazısı çıkıyor. Next diyorum.

Cut over aşamasına geldik. Bu ekranda kaynak ve hedef server’ın admin bilgileri mevcut. Next diyoruz. Burada kaynak makine için yani artık file server olmayacak makine için bir IP adresi gireceğim. 192.168.10.110 girip subnet’e 24 Gateway’e de 192.168.10.20 veriyorum ve bu makine için yeni bir isim belirliyorum. Buraya da OLDfs yazdım.

Timeout süresini default bıraktım. Next deyip sonraki ekranda Validate butonuna tıklıyorum. Pass yazısını gördükten sonra Next diyorum. Bu ekranda Start cut over butonu ile cut over işlemini başlatıyorum.

Succeeded yazısı çıktığında işlem başarıyla tamamlanmış oluyor ve Finish diyoruz.

Şimdi sonuçlara göz atalım. Kaynak file server’ıma bakıyorum. İsmi belirlediğimiz gibi değişmiş, OLDfs olmuş. IP’leri de aynı şekilde belirlediğim gibi verilmiş.

Yeni File Server’ımıza bakalım. Eski makinedeki paylaşım klasörü olan SHARE buraya gelmiş.

Bakalım NTFS izinleri de aktarılmış mı. Silme iznim yoktu. Client’tan SHARE’e erişip dosya silmeye çalışıyorum, silmiyor. NTFS taşınmış.

Yeni File Server’ımdaki File Group’u elle taşıyacağım. Bunun için W2K12R2SOURCE makinesine gelip komut ekranını açıyorum ve grubu export etmek için aşağıdaki komutu kullanıyorum.

EXPORT:

filescrn filegroup export /file:C:\grup.xml /filegroup:”ZIP YASAK”

Export ettiğimiz grup.xml isimli bu dosyayı paylaşım yeni File Server’a atıyorum.

File Group’u import etmek için de yeni file server’da aşağıdaki komutu kullanıyorum.

filescrn filegroup import /file:C:\grup.xml /filegroup:”ZIP YASAK”

Şimdi File Screen Template‘i export edelim. OLDfs isimli eski file Server’da aşağıdaki komutu giriyorum ve aynı şekilde paylaşım klasörüne atıyorum.

Aynı şekilde bunu da yeni File Server’da import edelim.

Paylaşım klasörünü de ayarladıktan sonra File Server artık hazır oluyor.

Win11Client’dan file server’a erişip dosyayı silmeye çalışıyorum. NTFS izinlerinde ayarladığım üzere silme iznim olmadığı için silemiyorum.

Böylece File Server Migration işlemini gerçekleştirmiş olduk. Bir sonraki makalede görüşmek üzere.

Selamlar. Bu makalede File server’da bir anlamda yedekliliği sağlamak amacıyla File Server Failover Cluster yapısını kuracağız. Böylece 1’den fazla File Server olan bir yapıda File Server çöktüğünde diğeri devreye girip hizmet vermeye devam edecek.

4 adet sanal makineyle çalışacağız. İlk etapta cihazların IP adresi ve rol durumlarını aşağıdaki gibi yapılandırdık.

Domain Controller     – INT 192.168.10.1/24    (Domain kurulumu yapıldı –> sistemdesk.local)

File Server 1                 – INT 192.168.10.10/24  (Domain’e dahil edildi – Failover rol kurulumu yapılmadı)

File Server 2                 – INT 192.168.10.12/24  (Domain’e dahil edildi – Failover rol kurulumu yapılmadı)

Win11Client                  – INT                                   (Domain’e dahil edildi)

DC makinemiz aynı zamanda bir ISCSI target server olacak. Bu makineye rol kurulumu ile başlıyoruz.

iSCI Target Server ve iSCSI Target Storage Provider (VDS and VSS hardware providers) rollerini kuruyoruz.

Şimdi iSCI Target Server üzerinde sanal diskler oluşturmam gerekiyor. Bunun için  Server Manager‘da File and Storage Services‘a gelip iSCI‘ye tıkladım ve to create an iSCI virtual disk, start the iSCI virtual disk Wizard kısmına tıklıyorum.

iSCI sanal disklerinin yerini default olarak bırakıyorum.

Diskler için bir isim girelim. ClusterVolume yazdım.

Diskin boyutunu belirleyelim. 15 GB verdim ve Dynamically expanding olarak belirliyorum.

New iSCI Target işaretliyorum ve sonraki ekranda Target name olarak aynı ismi yazıyorum.

Access Servers penceresinde Add butonuna tıkladım. Type olarak IP Address seçip hem iSCI target server olan bu makinenin hem de File Server’ların IP”lerini yazıyorum.

Bu pencereyi Next deyip geçiyorum. Sonraki pencerede özeti inceleyip Create butonuna tıklıyorum.

Şimdi bir disk daha oluşturacağız. Aynı şekilde sağ tıklayıp New iSCI Virtual Disk diyorum. Açılan pencerede dizini default olarak bırakıp Next diyoruz. İsim verme kısmında Quorum yazıyorum.

Dynamically expanding seçili ve 1 GB boyut veriyorum. Sonraki ekranda New iSCI target diyorum ve devamında yine isim kısmına Quorum yazıyorum.

Access Servers penceresinde Add butonuna tıkladım ve az önce yaptığım gibi iSCI Target Server ve File Server’ların IP’lerini ekliyorum.

Oluşturduğumuz sanal diskler C dizini içinde iSCIVirtualDisks klasöründe bulunuyor. Bu diskler şu an Not connected durumda. Bunları bağlamak için Server Manager’da Tools altında iSCI Initiator aracını açıyorum. iSCI service‘i açacağını söylüyor. Yes diyoruz.

Açılan pencerede target server’ın yani içinde bulunduğumuz makinenin IP’sini yazıp Quick connect tıklıyoruz. Inactive durumdaki diskleri connect diyerek bağlıyoruz ve Done tıklayıp kapatıyoruz.

Şimdi Server Manager’da iSCI ‘de refresh attığımızda disklerin connected olduğunu görüyoruz.

Diskleri bağladık ama henüz görünmüyor. Disk Management aracıyla diskleri online yapıp harf veriyorum. Böylece Target Server’ı oluşturmuş oluyorum.

Şimdi Failover Cluster yapısını kurmaya başlayabiliriz. Önce Hyper-V Manager içinde Virtual Switch Manager’da Internal bir swtich oluşturup adına FS-SW diyorum ve her iki file server’a takıyorum. IP’lerini de şu şekilde veriyorum:

FILESRV1 – 192.168.20.1/24

FILESRV2 – 192.168.20.2/24

IP verirken Advanced butonuna tıklayıp DNS sekmesinde Register this connections addresses in DNS işaretini kaldırıyorum.

Şimdi her iki File Server’da Failover Clustering ve Multipath I/O özelliklerini kuruyorum.

FILESRV1’de Server Manager’da iSCI Initiator‘u açıyorum. Servisin başlatılacağını söyleyen uyarıya Yes diyorum.

Target kısmında içinde bulunduğum Target server’ın IP’sini yazıyorum ve Quick connect diyorum. Her iki diski de Connect butonuyla bağlayıp Done diyorum.

Şimdi bu diskleri Disk Management aracında Online yapalım.

FILESRV2‘ye geldim. iSCI Initiator‘ı açıyorum. Çıkan uyarı da Yes diyerek servisi başlatıyorum. Yine Target Server’ın IP’sini yazıp Quick connect diyorum ve diskleri Connect yapıyorum. Sonrasında Disk Management’da diskleri Offline olarak bırakıyorum.

FILESRV1‘e geldim. Failover Cluster Manager‘ı açıyorum. Açılan pencerede Create Cluster‘a tıklıyorum. Burada Browse butonuna tıklayarak FILESRV1 ve FILESRV2‘yi gösteriyoruz.

Devam ediyoruz. Ayarlarımın doğruluğunu kontrol etmek isteyip istemediğimi soruyorum. Ayarlarımdan eminsem No deyip devam ediyorum. Burada Cluster’a bir isim girip boşta olan bir IP yazıyorum. Konfigürasyonu onaylayıp kurulumu gerçekleştiriyorum, bittiğinde Finish diyorum.

Cluster yapısı ekrana geldi. Şimdi bu yapıyı konfigüre edelim. Cluster’a sağ tıklayıp Configure Role diyoruz. Next deyip ilerliyoruz. File Server seçip devam edelim ve File Server for general use seçelim.

Bir isim ve boşta bir IP verelim. Storage‘ı seçtikten sonra bu kurulumu da bitirelim.

File Cluster çalışır durumda. Burada bir paylaşımlı alan tanımlaması yapalım. SMB – Quick Share profilini seçiyorum. Next diyerek devam ediyorum ve paylaşım için bir isim giriyorum. FileShare yazdım. Devam edip kurulumu bitiriyorum.

Şu an cluster rolü FILESRV1 üzerinde yürüyor. Bunu değiştirmek istersek üstüne sağ tıklayıp Move diyerek, Select Node ile değiştirebiliriz.

Şu an DC’de Active Directory Users and Computers kısmında Computers’de Cluster yapımız gözüküyor. Client’a geliyorum, \\filecluster\FileShare yazarak cluster paylaşım alanını açıyorum.  Burada bir dosya oluşturup kaydediyorum.

FILESRV1’e dönüp son kontrolümü yapıyorum. Owner Node bu makine. Bu makine çöktüğünde FILESRV2 devreye girerek paylaşım alanını yönetecek.

Şimdi FILESRV1’i kapatıp gözlemlemek amacıyla hızlıca FILESRV2’ye geçiyorum. Owner Node kısmında artık FILESRV2 yazıyor.

Test edelim. Win11’e gelip paylaşım alanına erişiyorum. Belge aynı şekilde duruyor. Herhangi bir sorun yok.

Böylece File Server Failover Cluster yapısını kurmuş olduk. Bir sonraki makalede görüşmek üzere. Hoşçakalın.

Selamlar. Bu makalede Windows Server 2022 üzerinde kurmuş olduğumuz File Server Resource Manager‘da dosya filtreleme çalışması yapacağız. File Server rolünün kurulumunu ve kota uygulamasını önceki örneklerimizde yapmıştık. İlgili makalelere aşağıdaki linklerden ulaşabilirsiniz:

File Server Kurulumu ve Konfigürasyonu

File Server Kota Oluşturma

File Server’da dosya filtrelemesi yaparak, paylaşımdaki klasörde kaydedilen dosyalar üzerinde tam kontrol sağlayabiliriz. Bunu da dosya uzantılarını belirlediğimiz bir şablon vasıtasıyla yapacağız.

Bir önceki makalede kullandığım yapıyla devam edeceğim. Hatırlayalım, biri Windows Server 2022, diğeri de Windows 11 olmak üzere iki sanal makineyle çalışıyoruz. Windows 11’den server’a ağ erişimi var ve File Server’da SHARE isminde bir paylaşıma açık klasör bulunmakta. Kullanıcılar dosyalarını bu klasöre kaydediyor.

Filtreleme işlemini 2 farklı senaryo halinde yapacağız. Öyleyse başlayalım.

İlk senaryomuzda kripto virüslerinin kullandığı dosya uzantısını engelleyeceğiz. Bununla birlikte ses ve video, backup, exe, imaj, sistem, geçici dosyalar ve web dosyalarının da File Server’daki SHARE klasörüne kaydedilmesini engelleyeceğiz.

File Server Resorce Manager‘ı açıyoruz. Burada File Screening Management sekmesi altında File Group‘a tıklıyoruz ve Create File Group diyerek bir dosya grubu oluşturalım.

Açılan pencerede bu gruba bir isim verelim. Örneğin Cryptolocker virus grubu yazdım. Daha sonra Files to include kısmına, engellemek istedğim *.cry *.cryp *.crypt gibi virüs uzantılarını yazıp Add butonuyla listeye ekliyorum. OK deyip bu pencereyi kapattım. File group penceresinde oluşturduğum grubu görebiliyorum.

File Screen Templates sekmesine geliyorum. Create file screen template diyorum. Açılan pencerede bu şablona bir isim giriyorum. Yasaklı uzantılar template yazdım. Active Screening seçiyorum. Böylece altta işaretlediğim ses ve video dosyaları, kripto virüs dosyaları gibi dosyaların file server’da depolanmasını engelleyeceğim. Sıkıştırılmış dosyalar, email dosyaları, office dosyaları ve text dosyalarını ise işaretlemiyorum. Kullanıcılar bu dosyaları file server’da barındırabilecek.

Ayrıca bu pencerede Email Message sekmesinde gerekli alanları doldurduğumuzda, bir kullanıcı file serverdaki klasöre yasaklı dosya kaydetmeye çalışırsa admine mail gönderilmesini sağlayabiliriz. Aynı şekilde Event Log sekmesinde Event viewer’a uyarı düşmesini sağlayabiliriz.

OK deyip pencereyi kapattığımızda Yasaklı Uzantılar template‘i listede görüyoruz.

Şimdi bu template’i file server’daki SHARE klasörüne uygulayalım. File Screens sekmesine gelip Create file screen butonuna tıklıyoruz. Açılan pencerede Browse butonuna tıklayarak kullanıcıların dosyalarını barındırdığı klasörü seçiyorum. Derive properties.. kısmında az önce oluşturduğum Yasakli Uzantılar template’i seçiyorum ve Create dediğimde yapmış olduğum ayarlar File Screens listesinde gözüküyor.

Konfigürasyonu yaptığımıza göre test edelim. Win11Client makinesinden File Server’daki SHARE klasörüne erişip önce yasaklı bir dosya (video) kaydetmeyi, sonra da izin verilen türde bir dosya (text) kaydetmeyi deneyeceğim.

Yasaklamış olduğumuz .mp4 uzantılı video dosyası klasöre kopyalanmıyor. İzin verdiğimiz .txt dosyası ise klasöre kaydedilebiliyor.

Şimdi biraz daha farklı bir senaryo deneyelim. Bu sefer File server’a kullanıcılar sadece izin verdiğimiz dosya türlerini kaydedebilsin, belirlediğimiz uzantılar dışındaki dosyaları kaydedemesin.

File Server Resource Manager‘da File Group sekmesine gelip Create file group tıklıyorum.

Açılan pencerede bu dosya grubuna bir isim verelim. Daha sonra Files to include’a yani engellenecek dosya türleri kısmına *.* yazalım. Files to exclude kısmına ise izin vereceğimiz dosya uzantılarını yazıyoruz. Örnek olarak *.rar *.zip *.docx gibi birkaç uzantı yazdım. OK deyip kapatıyoruz. Yaptığımız ayar File group kısmına geliyor. Bu grubu oluşturarak File server’a şunu söylemiş olduk, “bütün dosya türlerini engelle ama belirlediğim uzantılar hariç”

File Screen Templates‘e gelip Create file screen template tıklıyorum. Bu pencerede template’e bir isim veriyorum. Active Screening işaretli, az önce oluşturduğum IZINLI DOSYALAR isimli dosya grubunu işaretliyorum ve OK deyip bunu kaydediyorum.

Şimdi bu template’i klasöre uygulayalım. File Screens sekmesine gelip Create file screen tıkladım. Bu pencerede Browse butonu ile kullanıcıların dosyalarını kaydedeceği klasörü seçiyoruz. Derive properties.. kısmı işaretli ve burada az önce oluşturduğumuz template’i seçiyoruz. Create dediğimizde File Screens kısmında bu ayar gözüküyor.

Şimdi test edelim. Win11Client makinesinde paylaşım klasörüne erişip az önceki konfigürasyonda izin vermiş olduğumuz .txt uzantılı bir dosya kopyalamayı deniyorum ve kopyalanıyor.

İzin verdiğim dosya uzantıları arasında yer almayan bir .mp4 video dosyası atmaya çalıştığımda ise bloklanıyor.

Böylece File Server’da dosya filtrelemesi konfigürasyonunu yapmış olduk. Bir sonraki makalede görüşmek üzere. Hoşçakalın.

Selamlar. Önceki makalemizde File server Resource Manager rolünü kurup bazı konfigürasyonlar yapmıştık. İlgili makaleye şu linkten erişebilirsiniz:

File Server Kurulumu ve Konfigürasyonu

Bu makalemizde ise Windows Server 2022‘de kurmuş olduğumuz File Server Resource Manager rolü üzerinde kullanıcılara kota uygulayacağız ve bir client vasıtasıyla kontrolünü sağlayacağız.

Elimizde biri, File Server rolünün kurulu olduğu Windows Server 2022, diğeri de Windows 11 olmak üzere 2 adet sanal makine var. IP adresleri şu şekilde:

W2K22-FileSRV – 10.10.10.1/24

Win11Client         – 10.10.10.2/24

File server’daki paylaşım klasörüne client’tan erişip kota konfigürasyonumuzu test edeceğiz.

Öncelikle W2K22-FileSRV makinesinde C dizini içinde, client’ların dosya depolayabilmesi için SHARE isimli bir klasör oluşturup paylaşıma açıyorum.

Win11 client’tan File Server’daki SHARE klasörüne erişebiliyorum.

Şimdi kota oluşturma işlemine başlamak için Server Manager’da Tools sekmesi altında File Server Resource Manager aracını açıyoruz.

Quota Management altında Quota Templates kısmına tıkladığımızda karşımıza hazır kota şablonları geliyor. Bunlardan birini seçebiliriz fakat biz kendimiz bir kota şablonu oluşturalım. Bunun için Quota Templates’e sağ tıklayıp Create Quota Template diyoruz ve kota şablon penceresi açılıyor.

Örneğimizde kullanıcılar için 1 GB kota oluşturacağız. Template name’e şablonumuzun ismini girelim. 1 GB KOTA yazdım. Onun altında 1024 MB olarak kota boyutunu belirliyoruz. Hard Quota seçeneğini işaretliyoruz, böylece kullanıcılar 1 GB’ı geçemeyecek. Son olarak Add kısmına tıklayıp, kotanın belli bir yüzdesi dolduğunda neler olacağını belirliyoruz.

Add butonuna tıkladık açılan pencerede default olarak %85 doluluk oranı girilmiş. Bunu bu şekilde bırakıyorum. Send e-mail to the following administrator kısmını işaretleyip altına admin mail adresini yazabiliriz. Böylece kullanıcı kotanın %85’ini doldurduğunda admine mail gidecek şekilde ayarlamış oluyoruz.

Aynı şekilde Send e-mail to the user who exceeded the threshold kısmını işaretleyip subject ve mesaj kısmını doldurursak kullanıcıya bizim belirlediğimiz bir bilgi maili gidiyor.

Aynı pencerede Event Log sekmesine gelip Send warning to event log kısmını işaretliyorum ve altına yine benzer şekilde kota durumunu belirten bir mesaj yazıyorum. Böylece kullanıcı %85’i aştığında sistemde Event Log’a kayıt düşecek.

Command sekmesinde kota belirlediğimiz seviyeye ulaştığında bir script otomatik çalıştırabilir, Report sekmesinde ise istediğimiz raporların tutulmasını sağlayabiliriz. Gereken ayarlamaları yaptığımıza göre OK deyip pencereyi kapatıyoruz.

Şimdi sunucumuzdaki SHARE klasörüne bu kotayı uygulayacağız. Quotas‘a sağ tıklayıp Create Quota diyoruz.

Açılan pencerede Browse butonuna basarak kotayı uygulayacağımız klasörü seçiyoruz.

Derive properties.. kısmında az önce oluşturduğumuz kota şablonu seçiyoruz ve Create butonuna tıklayarak kotayı uygulamış oluyoruz.

Şimdi uyguladığımız kota çalışıyor mu test edelim. Win11Client makinesine gelip, ağdan File server’da paylaşıma açmış olduğum SHARE klasörüne erişiyorum.

Daha sonra SHARE klasörüne kotanın %80’ini dolduracak boyutta bir dosya atıyorum ve File Server makinesine dönüp refresh attığımda kotanın %80’inin dolduğunu görüyorum. Bu noktada herhangi bir sorun yok.

Şimdi 100 MB boyunda bir dosya daha atıyorum. File server’da kontrol ettiğimde kotanın %89’unun dolduğunu görüyoruz.

Bu oran, kota oluştururken belirlediğimiz %85 uyarı eşiğini geçiyor. Öyleyse bu olay File Server’da Event Log’a düşmüş olmalı. Kontrol edelim.

Peki 1 GB olan maksimum kotamızı aşarsak ne olur? Deneyelim. Hali hazırda 920 MB’ını doldurduğumuz SHARE klasörüne 800 MB’lık bir dosya daha atmaya çalışıyorum ve bu uyarı çıkıyor.

Böylece File Server’da kota konfigürasyonunu yapmış ve test etmiş olduk. Bir sonraki makalede File Screen Management ile dosya uzantılarına göre filtreleme yapmayı göreceğiz. Hoşçakalın.

Selamlar. Bu makalemizde Microsoft‘un en yeni ürünlerinden biri olan Windows Server 2022 Preview işletim sisteminin kurulumunu yapacağız.

Aşağıdaki linkten Windows Server 2022 Preview’in ISO dosyasını indiriyoruz.

Windows Server 2022 Preview ISO indir

İstenilen bilgileri giriyoruz. Dili İngilizce seçip ISO dosyasını indirmeye başlıyoruz.

Bilgisayarımızda Hyper-V Manager‘ı açıp bir sanal makine oluşturalım.

Sanal makinemize bir isim verelim. Ben Win2K22 yazdım. Sanal makinelerin ve sanal disklerin düzenli durması açısından ayrı bir klasör açacağım. “Store the virtual machine in a different location” kısmını işaretleyip Browse butonuyla pencereyi açıyorum.

Sanal makinelerin depolanacağı HyperV VM isminde bir klasör oluşturuyorum.

Sanal makinenin jenerasyonunu Generation 2 olarak işaretliyoruz.

Sanal makinemizin kullanacağı RAM miktarını belirliyoruz. 4 GB ayırdım. “Use dynamic memory for this virtual machine” kısmını işaretlerseniz sanal makine 4 GB RAM’in hepsini bir anda ayırmaz, üst sınır 4 GB olmak şartıyla ihtiyacı olduğu kadar kullanır.

Henüz bir virtual switch oluşturmadık, o yüzden bu adımı next diyerek geçiyoruz.

Aynı gerçek bir bilgisayarda olduğu gibi sanal makinemizin de bir diski olacak. Bu aşamada onu oluşturuyoruz. “Create a virtual hard disk” işaretleyelim. Boyut olarak 40 GB verdim. Location kısmında yine sanal disklerimizin düzenli durması için Browse butonuna basıp bir klasör belirleyelim.

HyperV VHD isminde bir klasör oluşturup bunu seçiyorum.

“Install an operating system from a bootable image” seçeneğini işaretleyip Browse butonuna tıklıyorum ve önceden indirmiş olduğum Windows Server 2022 Preview ISO dosyasını seçiyorum.

Finish diyerek sonlandırıyorum.

Şimdi sanal makinenin ağa bağlanabilmesi için bir sanal switch oluşturalım. Hyper-V Manager’da Virtual Switch Manager‘a tıklıyorum. Bu makinenin internete çıkabilmesi için External bir switch oluşturacağız. Sırasıyla New Virtual Network switch, External, Create virtual switch kısımlarına tıklıyorum.

Açılan pencerede Switch’e bir isim girelim, External Network‘ü seçelim ve internete çıkarken kullanacağınız ağ kartını seçelim. Ben laptopumdaki WiFi adaptörünü seçtim. Kablolu bağlantınız varsa ethernet kartınızı da seçebilirsiniz.

Çıkan uyarıda internetin kısa bir süre kesilebileceği söyleniyor. Yes diyoruz.

Şimdi makinemizin son konfigürasyonlarına göz atalım. Sanal makineye sağ tıklayıp Settings diyoruz.

Hardware sekmesi altında Memory’ye geliyoruz. Sanal makine kurulumunda RAM’i dinamik olarak ayarlamıştık. Fakat Maximum RAM kısmında farklı bir değer yazıyor. Bunu 4096 olarak düzeltiyoruz.

Processor kısmında sanal makinenin kullanacağı işlemci çekirdek sayısını ayarlıyoruz. Makinenin üstleneceği role ve fiziksel işlemcinizin çekirdek sayısına göre bir CPU değeri girin. Ben 1 bıraktım.

Network Adapter kısmında Virtual switch Manager’da oluşturduğumuz sanal ağ kartını seçiyoruz.

Dilerseniz sanal makinenin, yedekleme benzeri bir işlev olan checkpoint‘leri otomatik olarak oluşturmasını engelleyebilirsiniz.

Artık Windows Server 2022 Preview‘in kurulumuna hazırız. Makineye sağ tıklayıp Connect diyoruz. Start butonuna basıp hızlıca pencere içinde boş bir alana tıklıyoruz ve klavyede herhangi bir tuşa basıyoruz.

Saat ve klavye formatını seçip sonraki ekranda install diyoruz.

Bu aşamada işletim sisteminin hangi versiyonunu yükleyeceğimizi belirliyoruz. Grafik arayüzlü versiyon için Windows Server 2022 Standart Evaluation (Desktop Experience) seçip devam ediyorum.

Şartları onaylayıp devam ediyorum.

Sanal makine için 40 GB’lık bir disk oluşturmuştuk. Custom kısmına tıklayıp onu seçerek devam ediyoruz.

Kurulum başladı. Bittiğinde restart atacak, sonrasında bir oturum şifresi belirliyoruz.

Giriş yapmak için sanal makine penceresinin sol üstündeki butona tıklıyoruz ve parolamızı giriyoruz.

Böylece Windows Server 2022 Preview‘i Hyper-V Manager üzerinde sanal makineye kurmuş olduk. Bir sonraki makalede görüşmek üzere.

Selamlar. Bu makalemizde File Server Resource Manager rolünün kurulumunu ve ilk konfigürasyonu konusunu göreceğiz.

File server, yapımızdaki kullanıcıların ortak kullandığı bir dosya sunucusudur. File Server Resource Manager rolü sayesinde kullanıcıların izin verdiğimiz uzantılar dışında dosya tutmasını, belirlediğimiz ölçüde depolama alanını aşmasını engelleyebilir, sunucudaki kullanıcı faaliyetlerini raporlayabilir, bunların mail yoluyla iletilmesini sağlayabiliriz. File Server Resource Manager bu fonksiyonları yönetmemizi sağlayan roldür.

Makalede rol kurulumunu yapıp konfigürasyona göz atacağız.

Öyleyse kuruluma geçelim.

Server Manager’da aşağıdaki gibi File Server Resource Manager rolünü seçip kurulumu tamamlıyoruz.

Rol kurulumundan sonra Server Manager’da Tools altından File Server Resource Manager aracına tıklayarak açalım. Şimdi ilk ayarlarımızı yapılandıralım.

Sol üstteki File Server Resource Manager‘a sağ tıklıyoruz ve Configure Options diyoruz.

Açılan pencerede Email Notifications sekmesinde File server’la ilgili gönderilmesini istediğimiz raporları gönderecek SMTP server IP’si, admin email adresi, gönderen server email’i gibi bilgileri giriyoruz. Altta bulunan Send Test E-mail butonu ile mailin gidip gitmediğini kontrol edebilirsiniz.

Notifications Limit sekmesinde ise ard arda meydana gelen aynı sorunlarla ilgili (kota aşımı, yasaklı uzantı gibi) gönderilen aynı tip bildirimler için bir zaman limiti belirleyebiliriz. Burayı default 60 dakika bırakıyorum.

Storage Reports sekmesinde, hangi olaylar için kaç günlük rapor tutulacağını ayarlıyoruz. Mesela bir kullanıcı, yasakladığımız uzantıya sahip bir dosyayı yüklemeye çalıştığında bu rapora yansıyacak. Bunun için File Screening Audit‘e tıklayıp Edit Parameters diyoruz ve mesela 30 yazıyoruz. böylece son 30 gün içinde bir kullanıcı yasaklı uzantılı dosya yüklemeye kalktığında bu rapora kaydedilecek. Ayrıca yine bu pencerede bu tip olay raporlarını uygulayacağımız kullanıcıları seçebiliriz.

Report Locations sekmesinde olay raporları, zamanlanmış raporlar ve manuel alınan raporlar için kaydetme alanı belirleyebiliriz.

Access-Denied Assistance sekmesinde ise bir kullanıcı, girmesinin yasak olduğu bir klasöre erişmeye çalıştığında alacağı uyarı mesajını belirleyebiliriz.

File Screen Audit sekmesinde Record file screening activity in the auditing database kısmını işaretlediğimizde dosya denetimi devreye giriyor ve Auditing database’e kaydediliyor.

File Server kurulumu ve konfigürasyonuna göz attık. Bir sonraki makalede kullanıcılar için kota oluşturacağız. Hoşçakalın.

Selamlar. Bu makalede DHCP Failover Cluster yapısını kurup Hot Standby olarak çalışacak şekilde konfigüre edeceğiz. Eğer ortamda 2 adet DHCP server varsa birini aktif olarak kullanıp diğerini beklemede kalacak şekilde ayarlayabiliriz. Böylece aktif DHCP server hizmet dışı kalırsa diğeri devreye girip, belirlediğimiz şekilde hizmet vermeye devam edebilecek. Uygulama için VM’ler ile aşağıdaki yapıyı kurduk. Ortamda 1 Primary DC, 1 Additional DC, 2 adet DHCP server ve deneme yapmak için 1 adet Client‘ımız var.

DHCP-1’de 192.168.1.10 ile 192.168.1.254 arasını dağıtan bir scope oluşturuyoruz. Fakat bunu yaparken “Domain name and DNS server” penceresinde Additional Domain Controller’ı da eklememiz gerekiyor. Bunun için Additional DC’nin adını yazıp resolve diyoruz. IP’si geldiğinde Add diyerek ekliyoruz ve kurulumu tamamlıyoruz.

Şimdi Failover kurulumuna geçebiliriz. Bu işlemi DHCP-1’de yapacağız. DHCP-2’de herhangi bir scope yok.

DHCP-1’e gelip IPv4’e sağ tıklayarak Configure Failover kısmına tıklıyoruz. Şu anda tek bir scope’um var. Bu şekilde devam ediyorum.

Bu aşamada Hot Standby konumunda bekleyecek olan DHCP server‘ı seçiyoruz. Add Server kısmında ikinci DHCP’yi seçtik.

Relationship name kısmını olduğu gibi bırakıyorum.

Maximum client lead time kısmı ise client’ın IP kira süresine eklenecek zamanı ifade ediyor.

Mode kısmında Hot Standby‘ı seçtik.

State Switchover Interval ise, sürekli birbirleriyle haberleşme halindeki DHCP server’lar arasında iletişim kesildi yani mesela DHCP-1 down oldu ve DHCP-2 ondan yanıt alamadığı için bunu farketti. İşte State Switchover Interval bu zaman aralığını ifade ediyor.

Shared secret kısmına yazdığımız şifre ise, failover’ın bu şifre aracılığı ile replike edilmesi anlamına geliyor.

Özeti görüyoruz ve kurulumu tamamlıyoruz. DHCP-1 ve DHCP-2’ye göz attığımızda failover yapısını görebiliriz.

Failover yapımızı konfigüre ettiğimize göre DHCP-1’in devre dışı kaldığı bir durumu simüle etmek için VM’i kapatıyorum.

Şu an iki DHCP arasında lost contact with partner durumu farkedildi ama henüz DHCP-2 olayı devralmadı. Yaptığımız ayarlarda DHCP-2’nin devreye girme süresi 1 saat sonraydı. Bunu şu anda hızlandırmak için DHCP-1’in durumunu down olarak elle yapılandıracağım. Bu işlemi DHCP-2’de yapıyorum.

DHCP-2’de IPv4’e sağ tıklayıp Properties diyorum ve Failover sekmesinde Edit’i açıp Change partner to down kısmına tıklıyorum.

Şimdi Client’a gelip IP yenileyelim ve durumu gözlemleyelim.

Görüldüğü üzere DHCP-1 devre dışı durumdayken Client, IP’yi DHCP-2’den aldı. DHCP Failover Cluster yapısı da bu şekilde çalışıyor arkadaşlar. Bir sonraki makalede görüşmek üzere. Hoşçakalın.

Selamlar. Bu makalede IP dağıtımında 80-20 kuralını uygulayacağız ve bunu çok daha geniş biçimde yapacağız. İşlem sonunda Client’ların doğru bir şekilde IP alıp almadığını kontrol edeceğiz. 80-20 kuralının tam olarak doğru çalıştığını net olarak görmek için toplam 10 adet client kurdum, bunların %80’i yani 8 tanesi DHCP-1’den, %20’si yani 2 tanesi de DHCP-2’den IP alacak.  VM’ler ile aşağıdaki yapıyı kurduk.

DHCP-1’de Scope oluşturarak başlıyoruz. Örnek olarak 10 client’ımız var demiştik. IP aralığımız 192.168.1.11 ile 192.168.1.20 arasında olsun. %80’ini DHCP-1 dağıtacak, %20’sini ise DHCP-2 dağıtacağı için bu 10 adet IP’den son 2 tanesini exclusion kısmına ekliyorum.

Şimdi DHCP-2’ye scope ekleyelim. Bu sefer de DHCP-2, IP’lerin %20’sini dağıtacağı için192.168.1.19 ile 192.168.1.20’yi dağıtacak, %80’lik kısmı yani 192.168.1.11 ile 192.168.1.18 arasını ise dağıtmayacak.

Scope’ları konfigüre ettikten sonra client’ları tek tek otomatik IP’ye alıp DHCP‘lerdeki Address Lease kısmını gözlemleyelim. Client’da ipconfig /all komutuyla da hangi DHCP’den IP aldığını görebiliriz.

Buraya kadar client’lara DHCP-1 server’ı IP’lerin %80’ini dağıttı. Bundan sonra IP isteğinde bulunan client’lara kalan %20’den DHCP-2 server’ı IP verecek. Deneyelim.

Gördüğünüz gibi IP’lerin %80’i DHCP-1 tarafından, %20’si de DHCP-2 tarafından dağıtıldı. Yani tam olarak şemadaki yapıyı elde ettik. Tabiki reel ortamda 10 adetten fazla client’ınız olabilir. Ona göre de IP aralıklarını konfigüre edebilirsiniz.

DHCP 80-20 kuralını bu şekilde test etmiş olduk. Bir sonraki makalede görüşmek üzere. Hoşçakalın.

Selamlar. Bu makalede DHCP Split Scope konusunu göreceğiz. 1’den fazla DHCP Server olan ortamda, yükü dengelemek veya bir DHCP Server’ın devre dışı kalması durumunda diğerinin devreye girmesi gibi amaçlarla bu işlem uygulanabilir. VM’ler ile aşağıdaki şemadaki ortamı oluşturduk.

Senaryomuza göre IP’lerin yarısını DHCP 1 server’ı, kalan yarısını da DHCP 2 server’ı dağıtacak.

DHCP 1‘de scope oluşturarak başlayalım.

Bu noktada DHCP 1, IP’leri 192.168.1.11 ile 192.168.1.254 arasından dağıtacak.

Scope’u oluşturduk. Şimdi oluşturduğumuz scope’a sağ tıklayıp Advanced – Split Scope kısmına tıklıyoruz.

Add Server butonuna tıklayarak DHCP-2 isimli Additional DHCP Server‘ı ekleyeceğiz. Böylece IP dağıtma işini paylaşacak diğer server’ı belirliyoruz.

Bu aşamada kaydırma çubuğunu %50’ye getiriyoruz. Aşağıda DHCP server’ların paylaşacağı IP’ler otomatik ayarlanıyor.

Host DHCP olan DHCP-1 server’ı için gecikme zamanını 1000 ms olarak ayarlıyorum ve özeti kontrol edip konfigürasyonu bitiriyorum.

DHCP-1’de scope bu şekilde oluştu.

DHCP-2’de herhangi bir scope oluşturmamıştım. Burada refresh attığımda DHCP-1’de yaptığım konfigürasyon sonucu burada da bir scope oluştuğunu görüyoruz.

Böylece 192.168.1.11’den 192.168.1.133’e kadar DHCP-1 dağıtacak, geri kalan IP’leri de 254’e kadar DHCP-2 dağıtacak.

Bir sonraki makalede 80/20 kuralı uygulayarak daha kapsamlı bir çalışma yapacağız. Hoşçakalın.

Selamlar. Bu makalede belli IP adresi aralıklarını, Subnet, Gateway ve DNS‘leri merkezi biçimde yönetmemizi sağlayan DHCP Server‘ın kurulum ve konfigürasyonunu inceleyeceğiz. Client olarak Windows 10 ve Windows 7 cihazlarımız var. DHCPW2K19PDC isimli makinede Active Directory kurulu ve domain oluşturuldu. Client’lar domain’e dahil edildi. Konfigürasyonu Windows 10 otomatik IP alacak şekilde, Windows 7 de rezerve edilmiş bir IP alacak şekilde ayarlayacağız. Ortamımız aşağıdaki gibi:

DHCPW2K19PDC

IP:       192.168.5.100/24

DGW: 192.168.5.1

DNS:   192.168.5.100

Win10

IP:       192.168.5.200/24

DGW: 192.168.5.1

DNS:  192.168.5.100

Win7

IP:       192.168.5.250/24

DGW: 192.168.5.1

DNS:  192.168.5.100

Hyper-V Manager‘da Virtual Switch Manager‘ı açıp Internal switch oluşturuyorum ve bunu VM’lere takıyorum.

Rol kurulumuyla başlayalım. Server Manager’da DHCP Server rolünü kuruyoruz.

DHCP Server’da bir IP havuzu oluşturacağız. Bunu scope oluşturarak yapacağız. DHCPW2K19PDC makinesindeyim. Server Manager’da Tools altında DHCP‘ye tıklıyorum.

DHCP penceresi açıldığında IPv4‘e sağ tıklayıp New Scope‘a tıklıyorum.

Bir IP aralığı oluşturacağız. Bu yaptığımız işleme bir isim veriyoruz.

Bu aşamada Start IP address kısmına hangi IP’den itibaren IP dağıtılmaya başlanacağını, End IP address kısmına da bitiş IP’sini yazıyoruz. DHCP Server’a 192.168.5.100/24 şeklinde statik IP vermiştik. Öyleyse IP dağıtmaya 101’den başlasın ve mesela 200’de bitirsin. Aşağıdaki gibi IP aralığını belirliyorum.

Az önce DHCP Server’ın dağıtacağı IP aralığını belirledik. Şimdi de Add Exclusions and Delay kısmında, dağıtılmasını istemediğimiz IP aralığını belirleyeceğiz. Örneğin 192.168.5.130 ile 192.168.5.150 arasını dağıtmasın. Bu durumda DHCP server, IP isteğinde bulunan client’lara bu aralıktan bir IP vermeyecek.

Lease Duration kısmında bir client’ın bir IP’yi ne kadar süre kullanacağını belirliyoruz. Default olarak 8 gün geliyor. Bu şekilde bırakıyorum.

Gateway ve DNS gibi ayarları şimdi yapılandıracak mısınız diyor. Devam ediyoruz.

Default Gateway‘i belirliyoruz. Örneğimizde DHCP Server’ın Default Gateway’i 192.168.5.1

Active Directory yapımız var. Domain ve DNS bilgisi direkt çıkıyor.

1’den fazla DNS server varsa buraya bunları girip önceliğini ayarlayabilirsiniz. Örneğimizde WINS Servers’la işimiz yok, bu adımı geçiyoruz.

Oluşturduğumuz Scope‘u aktive ediyoruz ve Finish deyip konfigürasyonu bitiriyoruz.

Son olarak servise restart atalım.

Windows 10’a manuel olarak 192.168.5.200 IP’sini vermiştik. Şimdi IP adresini otomatiğe alıp tekrar kontrol edelim.

Tekrar DHCP makinesine dönüyoruz ve Adress Leases kısmında refresh attığımızda Win10 makinesinin IP aldığını görüyoruz. Belirlediğimiz aralıktaki IP havuzundan IP dağıtma işlemi başarılı.

Şimdi Win7 için bir IP rezerve edelim. Bunun için Reservations kısmına sağ tıklayıp New Reservation diyoruz.

Açılan pencerede IP atayacağımız Client’taki ağ kartının MAC adresini yazmamız gerekiyor. Hemen bakalım. Win7’de komut ekranına ipconfig /all yazarak network bilgilerini sıralıyorum. LAN isimli switch’in fiziksel adresini not alıp bunu DHCP serverdaki Reservations kısmına yazacağım.

Şimdi Win7’de IP adresini otomatiğe alalım. Bakalım rezerve ettiğimiz 192.168.5.180 IP’sini alacak mı.

Gördüğünüz gibi IP’yi otomatiğe alınca Win7 rezerve ettiğimiz 192.168.5.180’i almış. DHCP’ye devam edeceğiz, şimdilik bu kadar. Hoşçakalın.